Jaka szerokość fugi? Spoina wąska czy szeroka?

gres z fugą ułożony w jodełkę

Zaprawa do spoinowania, zwana potocznie fugą lub zaprawą do fugowania, to elastyczne wypełnienie przestrzeni między płytkami ceramicznymi lub kamiennymi. Pełniąca funkcję nie tylko estetyczną, ale i techniczną często pomijaną przy wyborze szerokości spoiny.

Po co fugi?

Spoina pełni bardzo ważną funkcję techniczną często pomijaną przez wykonawców i inwestorów. Płytki ceramiczne lub z kamienia naturalnego pod wpływem wyższej temperatury ulegają deformacji liniowej, oznacza to że zaczynają się rozszerzać. Już na odcinku 5-6 m pod wpływem temperatury mogą rozszerzyć się nawet o 5-6 mm. Gdyby nie było elastycznej przestrzeni między nimi, która kompensowałaby te naprężenia płytki ulegną uszkodzeniu. Odpowiednio dobrana zaprawa do fugowania chroni przed wnikaniem wody i brudu pomiędzy płytki ceramiczne lub kamienne, zabezpiecza ich często niewykończone krawędzie oraz wzmacnia ich przyczepność do podłoża.

Jaka szerokość przewidzianej spoiny?

fuga w narożniku stelaża

Szerokość szczeliny między płytkowej zależy głównie od formatu płytek i od miejsca zastosowania. Przyjmuje się, że minimalna szerokość spoiny nie powinna być mniejsza niż 1/100 długości boku płytki. Dla przykładu przy płytkach o formacie 40 x 40cm szerokość fugi powinna wynosić 4mm. Miejscami szczególnie narażonymi na rozszerzalność termiczną podczas eksploatacji są:

  • tarasy, balkony, schody i elewacje ze względu na zmienne warunki atmosferyczne. Wysokie temperatury latem i niskie zimą,
  • podłogi w ogrzewaniem podłogowym,
  • sauny, baseny, odpływy liniowe ze względu na wysoką temperaturę, parę wodną pod ciśnieniem,
  • a nawet podłogi nie spełniające powyższych warunków np. podłogi w mieszkaniach wystawione na silne nasłonecznienie mogą prowadzić do naprężeń.

Na tarasach, balkonach, schodach zewnętrznych i elewacjach spoina pełni jeszcze ważną funkcję wentylacyjną. Polega to na tym, że wilgoć znajdująca się pod płytkami ceramicznymi lub kamiennymi może swobodnie wydostać się na zewnątrz. Jeśli ten proces będzie zaburzony to wilgoć zmieniona w drobinki wody pod wpływem ujemnej temperatury zamarznie i spowoduje duże naprężenie od spodu, co w efekcie doprowadzi do odspojenia się okładziny.

Zalecana szerokość fug ze względu na format płytki (wg instrukcji ITB Nr 397/2014):

Długość boku płytkiSzerokość spoiny
do 100mmok. 2mm
od 100 do 200mmok. 3mm
od 200 do 600mmok. 4mm
powyżej 600mm5-20mm

Do wybranej szerokości szczelin należy dopasować odpowiednią zaprawę spoinującą. Dostępne na rynku mamy 3 rodzaje spoin:

  • wąską (1-6mm),
  • szeroką (4-16mm),
  • uniwersalną (1-25mm).

Układanie płytek na „styk”

W związku z tym, niedopuszczalne jest układanie płytek na tzw. styk, czyli bez jakiejkolwiek fugi. Zawsze musi być spoina, ponieważ wszystkie ruchy podłoża czy elementów budowli są przenoszone na płytki ceramiczne. Taki błąd może sporo kosztować gdyż prędzej czy później powstaną uszkodzenia i odpryski na krawędziach płytek.

Przeczytaj też: Gdzie stosować fugi epoksydowe?

Odpływ liniowy, czyli prysznic bez brodzika

Odpływ liniowy czy też strefa prysznicowa bez brodzika to nowoczesne wykończenie łazienki, które nie tylko ładnie wygląda, ale też zapewnia dużą wygodę użytkowania.

Planując remont lub wykończenie nowej łazienki, już na etapie projektowania musimy zaplanować gdzie i jaki rodzaj odpływu wybierzemy. Do wyboru mamy kilka rodzajów odwodnień:

  • liniowy – najbardziej popularny i najczęściej stosowany. Konstrukcja składa się z rusztu, syfonu i rynienki ze spadkiem zatopionej w posadzce. Długość odpływu można dostosować do szerokości lub długości strefy prysznicowej. Spadek do odpływu wykonuje się jedno lub dwuspadowo. Zaletą tego odpływu jest to, że woda może być zbierana z całej szerokości strefy prysznicowej.
  • punktowy – niewielkiego rodzaju kratka z odpływem, zazwyczaj montowana centralnie, ze spadkiem z czterech stron wpustu w jego kierunku. Tego typu odpływ jest często stosowany w pomieszczeniach gospodarczych, pralniach czy garażach.
  • narożny – rodzaj odpływu liniowego lub punktowego montowany w narożniku strefy prysznicowej. Spadek jest zazwyczaj dwuspadowy i uformowany na kształt trójkąta.
  • ścienny – ruszt wraz z konstrukcją odpływu ukryty jest w ścianie, a spadek wykonany jest w jego stronę.
przykład wykonania hydroizolacji wraz z zatopieniem taśmy uszczelniającej

Aby zamontować odpływ należy zatopić stelaż w wylewce. W przypadku gdy już mamy wykonaną wylewkę w całej łazience trzeba ją rozkuć w strefie prysznicowej. Podłączamy stelaż z rynną do kanalizacji, a następnie wykonujemy odpowiednie spadki około 2-2,5%. Kolejną czynnością jest wykonanie hydroizolacji pod płytki. W małej łazience zaleca się montaż hydroizolacji na całości powierzchni ścian i podłogi. Bardzo ważne jest też to, aby wykonać izolacje przeciwwilgociową na odpowiednio wysuszonym podłożu zazwyczaj 3-5% wilgotności.

Odpływu liniowego nie można zamontować w każdej łazience. Bardzo częstą przeszkodą jest brak odpowiedniego spadku do pionu kanalizacyjnego. Trzeba brać pod uwagę, że konstrukcja odpływu z syfonem jest montowana w posadzce, stąd podejście kanalizacyjne musi być kilka lub nawet kilkanaście centymetrów niżej niż poziom płytek podłogowych w gotowej łazience. W przeciwnym wypadku odwodnienie może się zatykać i woda nie będzie schodzić z odpowiednią szybkością.

ZALETY odpływu liniowego:

  • łatwo utrzymać w czystości ze względu na minimalizm,
  • zwiększone bezpieczeństwo, licowanie strefy prysznicowej z pozostałą częścią łazienki zapobiega ryzyku potknięcia się przy wchodzeniu, brak bariery architektonicznej dla osoby niepełnosprawnej,
  • mnogość rozwiązań w kształtowaniu przestrzeni oraz bardzo duży wybór stylów pasujących do każdej łazienki,
  • atrakcyjny wizualnie – posiada dużo wzorów maskownicy/rusztu oraz może być nawet wyposażony w podświetlenie LED.

WADY odpływu liniowego:

  • wyższe koszty instalacji, materiałów oraz dłuższy czas wykonania strefy prysznicowej w stosunku do tradycyjnego brodzika,
  • nie nadaje się do każdej łazienki, ze względu na wykonanie odpowiednich spadków nie zawsze jest to technicznie możliwe. Wszystko najlepiej zaplanować przed ukończeniem posadzki,
  • w przypadku złego odpowietrzenia pionu kanalizacyjnego istnieje ryzyko, że woda będzie zasysana z syfonu co będzie skutkowało przykrym zapachem. Przy planowaniu odpływu trzeba wybierać odpowiednie do tego syfony renomowanych firm,
  • przy wąskich odpływach, trzeba regularnie czyścić sitko ponieważ szybciej się zatyka niż przy syfonach brodzikowych.

Decydując się na wykonanie odpływu liniowego warto też rozważyć zastosowanie fugi epoksydowej. Fuga ta jest dużo bardziej odporna na pleśnie i grzyby, które bardzo często rozwijają się na fugach cementowych np. w kabinach prysznicowych w nieckach basenowych.

Więcej o fugach epoksydowych możesz przeczytać klikając w ten artykuł.

Podsumowując, przy planowaniu łazienki z odwodnieniem bez brodzika warto wybrać odpowiednio doświadczonego wykonawcę. Warto też wybierać producentów renomowanych firm np. Viega, TECE, Wiper, Radaway, Kessel, Geberit itp. Z pozoru mogłoby się wydawać dla laika, że kabina prysznicowa z odpływem liniowym jest bardzo łatwa w montażu. Natomiast w rzeczywistości prace montażowe wymagają sporej precyzji i doświadczenia. Niewłaściwie wykonana hydroizolacja, czy też źle wyznaczone spadki, mogą przysporzyć nam w przyszłości wiele kłopotów, których naprawa będzie bardzo kosztowna. Dlatego warto wybrać sprawdzonego wykonawce, którzy posiada doświadczenie, odpowiednie zaplecze techniczne i wykonuje usługi na odpowiednio wysokim poziomie.